نامه به سردبیر
نظام سلامت
دانیال فضیلت پناه؛ علی شبستانی منفرد؛ غلامرضا عطائی؛ سید علیرضا جوادی نیا
چکیده
سردبیر محترم،درگیریهای مسلحانه یک فوریت جدی در حوزه سلامت عمومی محسوب میشوند که فراتر از تلفات حاد، زیرساختهای بهداشتی-درمانی را منهدم کرده و تداوم مراقبت از بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن را مختل میکنند. هدفگیری تأسیسات پزشکی، نقض فاحش اخلاق پزشکی و حقوق بینالملل بشردوستانه است. تهاجم نظامی ۱۲ روزه علیه ایران که ...
بیشتر
سردبیر محترم،درگیریهای مسلحانه یک فوریت جدی در حوزه سلامت عمومی محسوب میشوند که فراتر از تلفات حاد، زیرساختهای بهداشتی-درمانی را منهدم کرده و تداوم مراقبت از بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن را مختل میکنند. هدفگیری تأسیسات پزشکی، نقض فاحش اخلاق پزشکی و حقوق بینالملل بشردوستانه است. تهاجم نظامی ۱۲ روزه علیه ایران که از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۴) آغاز شد، بحران شدیدی در نظام سلامت کشور ایجاد کرد. در میان جمعیتهای آسیبپذیر، بیماران سرطانی قرار دارند که بقای آنان وابسته به دسترسی بدون وقفه به درمانهای پیشرفته و حساس به زمان است.گزارشهای محلی و نهادهای حقوق بشری، هدفگیری مستقیم و غیرمستقیم تأسیسات پزشکی، از جمله بیمارستان سوختگی شهید مطهری و بیمارستان لبافینژاد را مستند کردهاند. این حملات بیش از ۸۰ شهر و ۹۰ شهرستان را تحتتأثیر قرار داد که منجر به جابجایی گسترده جمعیت داخلی، از کار افتادن سیستمهای ارجاع بیمار و ایجاد تمرکز خطرناک جمعیت بیمار در استانهای خاص شد. در نتیجه، تعداد بیشماری از بیماران سرطانی تأخیرهای حیاتی، وقفه یا توقف کامل درمانهای نجاتبخش را تجربه کردند که عاملی شناختهشده برای افزایش مرگومیر خاص ناشی از سرطان در بسیاری از بدخیمیها است (1).این وضعیت مشابه یافتههای سایر مناطق درگیر جنگ است. در اوکراین، تخریب مراکز انکولوژی و اختلال در زنجیره تأمین داروهای شیمیدرمانی و رادیونوکلئوئیدها منجر به تضعیف قابلملاحظه پیامدهای ابتلا به سرطان شده است (۲). بهطور مشابه، درگیریهای عراق و افغانستان منجر به فروپاشی برنامههای غربالگری و کاهش قابلتوجه در تشخیص سرطان در مراحل اولیه شده که نرخ بقا را به شدت تحتتأثیر قرار داده است (3).تحریمهای اقتصادی پیشین، دسترسی ایران به داروهای شیمیدرمانی ضروری، رادیوداروها و قطعات یدکی تجهیزات پرتودرمانی را به شدت محدود کرده بود. درگیری اخیر این موضوع را با حملات سایبری که سوابق سلامت الکترونیک (EHR) و سیستمهای نسخهنویسی الکترونیک را غیرفعال کرد، تشدید نمود و عملیات بالینی را بیشتر فلج کرد. علاوه بر این، تروماهای روانی ناشی از جنگ، از جمله اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اضطراب و افسردگی، مانع قابلتوجهی در پایبندی به درمان و کارایی در بیماران سرطانی ایجاد میکند (4).علیرغم این چالشها، کارکنان بهداشت و درمان ایران تابآوری قابلتوجهی در حفظ ارائه خدمات نشان دادند. با این حال، این بحران نیاز مبرم به اقدامات قوی و پیشگیرانه برای تقویت سیستمهای بهداشتی در برابر شوکهای آینده را نشان میدهد. ما اقدامات ضروری زیر را پیشنهاد میکنیم:ایجاد ذخایر استراتژیک داروهای انکولوژی ضروری (شیمیدرمانی، داروهای مراقبت حمایتی، واکسن) در مکانهای امن و پراکنده از نظر جغرافیایی.سرمایهگذاری در احداث مراکز انکولوژی و پرتودرمانی مقاومشده و مستحکم در برابر درگیری.عدم تمرکز و توزیع مجدد منابع مراقبت از سرطان بر اساس تراکم جمعیت و الگوهای پیشبینیشده مهاجرت داخلی.پیادهسازی سیستمهای پشتیبانِ fail-safe و مبتنی بر فناوری های قدیمی (مانند سوابق و نسخههای کاغذی) برای تداوم مراقبت در هنگام اختلالات دیجیتال.رسمیسازی توافقنامههای کمک متقابل بیناستانی برای انتقال و پشتیبانی از بیماران در شرایط اضطراری.ادغام تیمهای روانپزشکی بحرانمحور در مسیرهای مراقبت انکولوژی برای رسیدگی به PTSD و اضطراب ناشی از درگیری.جنگ ۱۲ روزه یک آسیبپذیری بحرانی در تداوم مراقبت از سرطان ایران را آشکار کرد. از جامعه علمی بینالمللی، سازمانهای بشردوستانه و رهبران سلامت جهانی میخواهیم که برای محافظت از زیرساختهای بهداشتی-درمانی و بیماران بیدفاعی که به آن خدمت میکنند، همکاری کنند (5).
نامه به سردبیر
جنگ تحمیلی
زهرا کیوانلو؛ فاطمه کوکبی سقی؛ حسین ابراهیمی پور
چکیده
سردبیر محترم،تحریمهای اقتصادی، بهویژه آن دسته که بر زنجیره تأمین دارو، تجهیزات پزشکی و منابع مالی نظام سلامت تأثیر میگذارند، پیامدهای فراتر از بعد صرفاً اقتصادی داشته و نقش چشمگیری در تضعیف زیرساختهای منابع انسانی نظام سلامت ایفا میکنند. کاهش دسترسی به دارو و تجهیزات موجب فشارکاری بیشتر بر کارکنان و افزایش فرسودگی شغلی ...
بیشتر
سردبیر محترم،تحریمهای اقتصادی، بهویژه آن دسته که بر زنجیره تأمین دارو، تجهیزات پزشکی و منابع مالی نظام سلامت تأثیر میگذارند، پیامدهای فراتر از بعد صرفاً اقتصادی داشته و نقش چشمگیری در تضعیف زیرساختهای منابع انسانی نظام سلامت ایفا میکنند. کاهش دسترسی به دارو و تجهیزات موجب فشارکاری بیشتر بر کارکنان و افزایش فرسودگی شغلی میشود. محدودیت منابع مالی علاوهبر تأثیر بر امنیت شغلی و درآمد واقعی نیروی انسانی سلامت، انگیزه ماندگاری آنها را کاهش میدهد (2,1). این ارتباط نشان میدهد که مدیریت منابع انسانی سلامت بدون در نظر گرفتن اثر تحریمها بر منابع مالی و تجهیزاتی امکانپذیر نیست.منابع انسانی سلامت یکی از کارکردهای اصلی نظام سلامت محسوب میشوند و آسیبپذیری شدید آنها در شرایط تحریم ضرورت توجه فوری به این موضوع را نشان میدهد. در سالهای اخیر وزارت بهداشت سیاستهایی همچون برنامه توزیع عادلانه پزشکان متخصص در مناطق محروم، بستههای تشویقی برای ماندگاری متخصصین سلامت و توسعه ظرفیتهای آموزشی در رشتههای مورد نیاز را دنبال کرده است. با این حال، شواهد حاکی از آن است که این سیاستها در شرایط تحریم اثربخشی کافی نداشته و در دستیابی به اهداف با موانع جدی روبهرو بوده است (3). بنابراین، بازنگری در سیاستهای موجود و طراحی راهبردهای نوین برای انطباق با از تحریمها ضرورتی اجتنابناپذیر است.بر اساس یافتههای مطالعه آیندهپژوهی انجامشده در استان خراسان رضوی، تحریمها بهعنوان یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر ثبات و آزادی سیاسی طبقهبندی شده است که با اهمیت و عدم قطعیت بالا، در گروه عدمقطعیتهای کلیدی برای آینده منابع انسانی متخصص بیهوشی قرار گرفته است. این دسته از عوامل، به شکل مستقیم و غیرمستقیم بر انگیزش شغلی، کیفیت خدمات، امکان دسترسی به تجهیزات و دارو و مهمتر از همه بر تصمیمگیری نخبگان سلامت برای مهاجرت اثر میگذارند. بهعبارتی، تحریمها نهتنها دسترسی به منابع ضروری را مختل کردهاند، بلکه موجب ناامیدی در آینده شغلی و تضعیف جایگاه حرفهای نیروی کار سلامت شدهاند. در مطالعه ذکر شده، مؤلفههایی نظیر مهاجرت و فرار مغزها، دسترسی به تجهیزات و همکاریهای بینالمللی بهعنوان عوامل وابسته به تحریمها و وضعیت سیاسی تحلیل شدهاند. لازم به ذکر است انتخاب متخصصان بیهوشی بهعنوان گروه هدف مطالعه، ناشی از کمبود چشمگیر این گروه تخصصی در سطح کشور و بهویژه استان خراسان رضوی بوده است. این کمبود که در گزارشهای رسمی وزارت بهداشت و آمارهای استانی نیز تأیید شده، اثرات مستقیمی بر ارائه خدمات حیاتی در بیمارستانها دارد (6-4).تحریمها از مسیرهای زیر بر منابع انسانی تأثیر میگذارند (2، 8-7):کاهش دسترسی به تجهیزات پزشکی و داروهای حیاتی بهویژه در شرایط بحرانی و جراحیهای اورژانسی، منجر به افت کیفیت مراقبت و افزایش فشارکاری میشود؛ وضعیتی که در نهایت، فرسودگی شغلی را در میان نیروی انسانی سلامت تشدید میکند.تضعیف امنیت شغلی و درآمد واقعی نیروی انسانی سلامت در اثر تورم، نوسان بازار ارز و محدودیت در جذب منابع بینالمللی.افزایش مهاجرت نیروی انسانی سلامت به علت فقدان فرصتهای ارتقاء و ارتباطات علمی.تضعیف عدالت در توزیع منابع انسانی بهویژه در مناطق محروم، در پی کاهش انگیزههای ماندگاری در این مناطق.در تدوین سیاستهای منابع انسانی سلامت در تحریم، موارد زیر پیشنهاد میشود:طراحی بستههای ماندگاری و مزایای انگیزشی متناسب با فشار اقتصادی ناشی از تحریمها: علاوهبر شاخصهای ثبات سیاسی، وضعیت بینالمللی و تابآوری اقتصادی، به انتظارات نیروی انسانی از کارفرما و از شغل خود نیز توجه گردد؛ چراکه این مؤلفهها نقش تعیینکنندهای در حفظ انگیزش، بهبود بهرهوری و ماندگاری نیروی انسانی داشته و تکمیلکننده ملاحظات کلان در مدلهای برنامهریزی راهبردی منابع انسانی هستند.ایجاد شبکههای علمی با کشورهای همسو به منظور تداوم رشد علمی و حرفهای کارکنان.استفاده از ظرفیت نخبگان مهاجر برای بازطراحی سیاستها و بهرهگیری از مهاجرت معکوس.ایجاد پژوهشکده سیاستگذاری منابع انسانی سلامت در وزارت بهداشت برای رصد مداوم وضعیت منابع انسانی سلامت و طراحی سیاستهای منعطفبه این ترتیب، ضمن اذعان به تلاشهای موجود در سیاستگذاری منابع انسانی، باید پذیرفت که بدون بازنگری و انطباق با شرایط تحریمی، تداوم و اثربخشی این سیاستها تضمین نخواهد شد. هدف از نگارش این نامه این است که ضرورت بازنگری سیاستهای منابع انسانی سلامت با نگاهی واقعبینانه و آیندهنگر به جامعه علمی و سیاستگذاران سلامت یادآوری شود
مروری
طب سنتی
شمیم شهرستانی؛ فرشته قراط
چکیده
زمینه و هدف: سوختگیها از آسیبهای شایع در شرایط بحرانی مانند بلایای طبیعی و جنگها هستند که به دلیل محدودیت دسترسی به امکانات درمانی، مدیریت آنها پیچیده است. این مطالعه با هدف مرور گیاهان دارویی مؤثر در درمان سوختگیها از منظر طب ایرانی و شواهد علمی معاصر، با تأکید بر کاربرد آنها در شرایط بحران، انجام شد.مواد و روشها: این ...
بیشتر
زمینه و هدف: سوختگیها از آسیبهای شایع در شرایط بحرانی مانند بلایای طبیعی و جنگها هستند که به دلیل محدودیت دسترسی به امکانات درمانی، مدیریت آنها پیچیده است. این مطالعه با هدف مرور گیاهان دارویی مؤثر در درمان سوختگیها از منظر طب ایرانی و شواهد علمی معاصر، با تأکید بر کاربرد آنها در شرایط بحران، انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه به صورت مروری (Narrative Review) با بررسی منابع معتبر طب ایرانی از جمله کتب الحاوی، القانون فی الطب و ذخیره خوارزمشاهی انجام شد. همچنین شواهد علمی این گیاهان با جستجو در پایگاههای علمی PubMed، Scopus و Google Scholar انجام شد. معیار ورود مطالعات، اثربخشی گیاهان دارویی در ترمیم زخمهای سوختگی و تطابق آنها با منابع طب سنتی ایران بود.یافتهها: نتایج نشان داد گیاهان آلوئهورا، بارهنگ، خطمی، همیشهبهار، مورد، شیرینبیان، خرفه، کندر و انار بهعنوان گیاهان دارویی مؤثر بر ترمیم زخم سوختگی در منابع طب ایرانی معرفی شدهاند. جستجوی شواهد علمی نشان داد این گیاهان دارای ترکیبات فعالی مانند پلیساکاریدها، فلاونوئیدها و آنتیاکسیدانها هستند که از طریق مکانیسمهای ضدالتهابی، ضدباکتریایی، تحریک سنتز کلاژن و تسریع اپیتلیالیزاسیون، به بهبود زخم سوختگی کمک میکنند. بسیاری از مطالعات بالینی و حیوانی نیز اثربخشی برخی از این گیاهان را در کاهش زمان ترمیم و بهبود کیفیت زخم تأیید کردهاند.نتیجهگیری: گیاهان دارویی با توجه به در دسترس بودن، هزینه کم و عوارض جانبی محدود، میتوانند گزینهای مؤثر برای مدیریت سوختگیها در شرایط بحران باشند. با این حال، نیاز به تحقیقات بیشتر برای استانداردسازی روشهای استفاده احساس میشود.
مقاله پژوهشی
مراقبتهای ویژه
مجتبی راد؛ مسعود فلاحی خشکناب؛ فرحناز محمدی؛ کیان نوروزی؛ حمیدرضا خانکه
چکیده
زمینه و هدف: ترس، بهعنوان یک احساس غالباً ناخوشایند و شدید ناشی از پیشبینی یا آگاهی از خطر تعریف میشود. این مطالعه با هدف تبیین تجارب ترس و استرس ناشی از کووید-19 بر مراقبت پرستاران در بخش مراقبت ویژه و راهبردهای مقابلهای آن انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه از نوع تحلیل محتوای کیفی بود که در سالهای 1401 تا 1402 انجام شد. دادهها ...
بیشتر
زمینه و هدف: ترس، بهعنوان یک احساس غالباً ناخوشایند و شدید ناشی از پیشبینی یا آگاهی از خطر تعریف میشود. این مطالعه با هدف تبیین تجارب ترس و استرس ناشی از کووید-19 بر مراقبت پرستاران در بخش مراقبت ویژه و راهبردهای مقابلهای آن انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه از نوع تحلیل محتوای کیفی بود که در سالهای 1401 تا 1402 انجام شد. دادهها از طریق مصاحبههای نیمه ساختاریافته عمیق با 22 مشارکتکننده در بیمارستآنهای واسعی سبزوار و 22 بهمن نیشابور انجام شد. مشارکتکنندگان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبهها تا زمان اشباع دادهها ادامه یافت. سپس دادهها با روش لاندمن و گرآنهایم تجزیهوتحلیل شد.یافتهها: 2 طبقه اصلی و 5 زیرطبقه از تحلیل دادهها استخراج شد که شامل ترس از بیماری (ترس از مرگ در بیماران، ترس از ابتلای پرستاران و ترس از انتقال کووید-19 به خانواده پرستاران) و تلاش برای سازگاری (تلاش جهت کنترل ترس بیماران و تطابق پرستاران با ترس) بود.نتیجهگیری: یافتههای مطالعه حاضر نشان داد که هم پرستاران و هم بیماران ترس قابلتوجهی را در دوران همهگیری کووید-19 تجربه کردند. ترس در پرستاران تا قبل از سازگاری بر مراقبت از بیمار تأثیر منفی داشته است. در این تحقیق، راهبردهایی که پرستاران برای کمک به بیماران برای مقابله با ترس خود بهکار بردند، عمدتاً مناسب و مؤثر و در عین حال ناکافی بودند.
مقاله پژوهشی
آموزش پرستاری
حمیده گلی؛ سارینا رامتین؛ زهرا پارسائی مهر؛ مسعود حیطه؛ علی اصغر جسمی؛ مژگان انصاری
چکیده
زمینه و هدف: ارزیابی صلاحیت بالینی در دانشجویان کارشناسی پرستاری پیش از ورود به عرصه کارورزی از اهمیت بالایی برخوردار است. آزمون بالینی ساختارمند عینی (OSCE) بهعنوان ابزاری معتبر در این زمینه بهکار گرفته میشود. این مطالعه با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی شیوهای نوین از برگزاری آزمون آسکی در دانشجویان پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی ...
بیشتر
زمینه و هدف: ارزیابی صلاحیت بالینی در دانشجویان کارشناسی پرستاری پیش از ورود به عرصه کارورزی از اهمیت بالایی برخوردار است. آزمون بالینی ساختارمند عینی (OSCE) بهعنوان ابزاری معتبر در این زمینه بهکار گرفته میشود. این مطالعه با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی شیوهای نوین از برگزاری آزمون آسکی در دانشجویان پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی سبزوار انجام شد.مواد و روشها: مطالعه حاضر بهصورت نیمهتجربی با طرح پیشآزمون و پسآزمون در دو مقطع زمانی، در میان دانشجویان پرستاری ترم ششم و هشتم دانشکده پرستاری و مامایی سبزوار انجام شد. آزمون شامل 10 ایستگاه مهارتی و سناریومحور طراحیشده با تأکید بر ارزیابی مهارتهای بالینی و تفکر انتقادی بود. دادهها با استفاده از آزمون t زوجی تحلیل شد.یافتهها: 31 دانشجوی پرستاری در این مطالعه شرکت کردند. نتایج نشان داد که میانگین نمرات مهارتهای بالینی و تفکر انتقادی در پایان ترم هشتم بهطور معناداری نسبت به ترم ششم افزایش یافته است. (P=0.001)نتیجهگیری: تغییر زمان و ساختار آزمون OSCE بهویژه بر بهبود مهارتهای بالینی و حل مسئله دانشجویان تأثیر مثبت داشته است. پیشنهاد میشود آزمون OSCE بهعنوان ابزار سنجش جامع، در پایان ترم ششم و پیش از ورود به عرصه کارورزی برگزار شود.
مقاله پژوهشی
نظام سلامت
سید احمد احمدی نسب؛ اعظم بابکی راد؛ گلبهار آخوند زاده؛ محسن ملک محمدی
چکیده
زمینه و هدف: با توجه به چالشهای فزاینده پدیده سالمندی و لزوم انطباق ساختارهای موجود، این پژوهش با هدف طراحی مدل تحول نظام سلامت در ایران با رویکرد داده بنیاد انجام گرفته است.مواد و روشها: مطالعه حاضر پژوهش کیفی از نوع اکتشافی با هدف کاربردی-توسعهای است که به روش نظریهپردازی داده بنیاد بر اساس رهیافت نظاممند استراوس و کوربین ...
بیشتر
زمینه و هدف: با توجه به چالشهای فزاینده پدیده سالمندی و لزوم انطباق ساختارهای موجود، این پژوهش با هدف طراحی مدل تحول نظام سلامت در ایران با رویکرد داده بنیاد انجام گرفته است.مواد و روشها: مطالعه حاضر پژوهش کیفی از نوع اکتشافی با هدف کاربردی-توسعهای است که به روش نظریهپردازی داده بنیاد بر اساس رهیافت نظاممند استراوس و کوربین انجام شده است. مشارکتکنندگان در این تحقیق 6 نفر شامل صاحبنظران حوزه بودند که از طریق نمونهگیری هدفمند وارد مطالعه شدند و جمعآوری دادهها با استفاده از روش مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته صورت گرفت.یافتهها: یافتههای مطالعه حاضر در قالب 159 کد باز، 21 کد محوری و 4 کد انتخابی طبقهبندی شدند. عوامل علّی شامل عوامل سازمانی، اقتصادی، زیستی، اجتماعی و زیرساخت بهعنوان مقوله اصلی پژوهش، فرهنگ، حکمرانی و شهروندی، محور اجتماعی و خانوادگی بهعنوان شرایط زمینهای، برنامهریزی، سیاستگذاری و آیندهنگری، فرهنگی اجتماعی، محور ساختاری مدیریتی سازمان بهعنوان شرایط مداخلهگر، راهبردها شامل تقویت آموزش، ایجاد و توسعه فعالیتهای بدنی منظم، ایجاد و توسعه مراکز روزانه و پیامدهای حاصله شامل پایداری اقتصادی، کاهش هزینههای اجتماعی، ارتقای سلامت جسمی - روانی، افزایش مشارکت اجتماعی و هویتبخشی به سالمندان طبقهبندی شدند.نتیجهگیری: براساس نتایج، تحول موفق نظام سلامت مبتنی بر سالمندی نیازمند رویکردی سیستمی و چندبعدی است که عوامل علّی کلیدی در چهار بعد نهادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی بهعنوان محرکهای اصلی عمل میکنند. متولیان حوزه سلامت میتوانند با استفاده از نتایج مدل حاصله و انجام مداخلات مورد نیاز، پاسخگویی علمی به پدیده سالمندی داشته باشند.
مقاله پژوهشی
داروشناسی
اکرم قنبری مقدم؛ فاطمه یوسفلی؛ حسین نظامی
چکیده
زمینه و هدف: مصرف دارو در ایران از میانگین جهانی بالاتر بوده و مصرف خودسرانه در میان سالمندان، به علت ابتلا به بیماریهای مزمن شیوع دارد. از آنجا که داروخانهها نقشی حیاتی در زنجیره سلامت سالمندان ایفا میکنند، این مطالعه با هدف ارزیابی داروخانههای شهر مشهد بر اساس شاخصهای شهر دوستدار سالمند انجام شده است.مواد و روشها: این ...
بیشتر
زمینه و هدف: مصرف دارو در ایران از میانگین جهانی بالاتر بوده و مصرف خودسرانه در میان سالمندان، به علت ابتلا به بیماریهای مزمن شیوع دارد. از آنجا که داروخانهها نقشی حیاتی در زنجیره سلامت سالمندان ایفا میکنند، این مطالعه با هدف ارزیابی داروخانههای شهر مشهد بر اساس شاخصهای شهر دوستدار سالمند انجام شده است.مواد و روشها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی-تحلیلی و مقطعی بود که در داروخانههای شهر مشهد در سال 1402 انجام شد. نمونهگیری به روش غیرتصادفی در دسترس صورت گرفت. دادهها با استفاده از چکلیست استاندارد اقتباس شده از مطالعات معتبر (باستانی و همکاران، ۲۰۱۷) شامل حیطههای فیزیکی، مراقبتی، تأمین خدمات دارویی و عاطفی جمعآوری گردید. به منظور حذف سوگیری خودگزارشدهی، تکمیل چکلیستها توسط ناظران مستقل انجام شد. دادهها در نرمافزار آماری SPSS با استفاده از آزمونهای دقیق فیشر و من-ویتنی تحلیل شد.یافتهها: ۱۰۱ داروخانه شامل ۹ مرکز دولتی و ۹۲ مرکز خصوصی بررسی شدند. اکثر داروخانههای خصوصی (26/53%) و دولتی (67/66%) در سطح "متوسط" قرار داشتند. بین نوع مالکیت داروخانه و شاخص کل ارتباط معناداری یافت نشد (P>0.05). اما در حیطه فیزیکی، داروخانههای دولتی نمره بهتری نسبت به مراکز خصوصی کسب کردند که این تفاوت از نظر آماری معنادار بود (P=0.040).نتیجهگیری: استقرار داروخانههای دوستدار سالمند فراتر از تغییرات فیزیکی ساده است و نیازمند بازنگری سیستمی در زنجیره خدمات، آموزش تخصصی پرسنل و وضع حمایتهای بیمهای میباشد.
مقاله پژوهشی
طب اورژانس
یگانه صالحی؛ مصطفی راد؛ سیمین شرفی
چکیده
زمینه و هدف: بخشهای اورژانس با چالشهایی از جمله شلوغی و فشار کاری بالا مواجه هستند که بر تجربه بیماران تأثیر منفی میگذارد. ارتباط مؤثر و مذاکره با بیماران نقش اساسی در بهبود پیامدهای بالینی و رضایت بیماران دارد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مذاکره ساختاریافته بر تجربه بیماران در بخش اورژانس انجام شد.مواد و روشها: این کارآزمایی ...
بیشتر
زمینه و هدف: بخشهای اورژانس با چالشهایی از جمله شلوغی و فشار کاری بالا مواجه هستند که بر تجربه بیماران تأثیر منفی میگذارد. ارتباط مؤثر و مذاکره با بیماران نقش اساسی در بهبود پیامدهای بالینی و رضایت بیماران دارد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مذاکره ساختاریافته بر تجربه بیماران در بخش اورژانس انجام شد.مواد و روشها: این کارآزمایی بالینی تصادفیشده بر روی بیماران مراجعهکننده به بخش اورژانس بیمارستان امام رضا (ع) بیرجند در سال 1404 انجام شد. در مجموع 70 بیمار بهصورت تصادفی در دو گروه مداخله (35=n) و کنترل (35=n) تخصیص یافتند. گروه مداخله، جلسات مذاکره فردی دریافت کردند. پرسشنامۀ تجربه بیمار، قبل و بعد از مداخله تکمیل شد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در سطح معنیداری 05/0 تحلیل شدند.یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که مذاکره با بیمار، تأثیر معناداری بر بهبود تجربه کلی بیماران در گروه مداخله داشت (0.05>P). همچنین مؤلفههای حمایت عاطفی، احترام به ترجیحات بیمار، مشارکت خانواده و دوستان و تداوم و انتقال مراقبت بهطور معناداری افزایش یافتند. با این حال، در مؤلفههای اطلاعات و آموزش، هماهنگی مراقبتها و آسایش جسمی تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده نشد (P>0.05).نتیجهگیری: نتایج نشان داد اجرای مذاکره در بخشهای اورژانس بهویژه در ابعاد روانی و ارتباطی، تجربه بیماران را بهطور معناداری بهبود میبخشد. مؤلفههایی مانند اطلاعات، هماهنگی و آسایش جسمی نیازمند مداخلات سازمانی و سیستمی فراتر از ارتباطات فردی هستند. ادغام آموزش مهارتهای مذاکره در برنامههای توسعه کارکنان اورژانس میتواند بهطور مؤثر مراقبت بیمارمحور را ارتقا دهد.
مقاله پژوهشی
روانشناسی و روانپزشکی
نسرین حسنزاده؛ معصومه آزموده؛ علی اقبالی؛ اکبر رضایی
چکیده
زمینه و هدف: شروع بیماری پسوریازیس ممکن است به دلیل برخی عوامل از جمله اضطراب باشد. لذا پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی با و بدون تحریک الکتریکی فراجمجمهای بر اضطراب در بیماران مبتلا به پسوریازیس انجام گرفت.مواد و روشها: این پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری یک ماهه با ...
بیشتر
زمینه و هدف: شروع بیماری پسوریازیس ممکن است به دلیل برخی عوامل از جمله اضطراب باشد. لذا پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی با و بدون تحریک الکتریکی فراجمجمهای بر اضطراب در بیماران مبتلا به پسوریازیس انجام گرفت.مواد و روشها: این پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری یک ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی بیماران با تشخیص پسوریازیس مراجعهکننده به متخصصان درماتولوژی شهر تهران در سال 1403 بود. از بین آنها تعداد 45 بیمار با پسوریازیس به شیوه نمونهگیری در دسترس انتخاب شد و به صورت تصادفی در سه گروه (15 نفره) قرار داده شدند. گروه آزمایشی اول تحت آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی قرار گرفتند؛ گروه آزمایشی دوم کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی با تحریک الکتریکی فراجمجمهای را آموزش دیدند؛ و گروه کنترل در فهرست انتظار بودند. ابزار پژوهش شامل مقیاس اضطراب بک بود. دادهها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر (طرح آمیخته) در نرمافزار SPSS نسخه 23 تجزیهوتحلیل شدند.یافتهها: نتایج نشان داد که تأثیر آموزش مداخلة کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی با تحریک الکتریکی فراجمجمهای بر متغیر اضطراب بیشتر از مداخلة کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی بود (05/0P<). نتیجهگیری: باتوجهبه یافتههای پژوهش میتوان نتیجه گرفت که مداخلات کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی با و بدون تحریک الکتریکی فراجمجمهای میتوانند برای بهبود اضطراب بیماران مبتلا به پسوریازیس کارآمد باشند. توصیه میگردد که درمانگران و مشاوران در راستای بهبود اضطراب بیماران مبتلا در کنار سایر مداخلات درمانی از این درمآنها استفاده کنند
گزارش موردی
زنان و زایمان
علی مرادی؛ کریم آق آر کاکلی؛ مریم ابوالقاضی
چکیده
زمینه و هدف: سزارین بهعنوان روشی ایمن در زایمان شناخته میشود، اما بروز عوارض نادری چون پارگی سکوم میتواند پیامدهای جدی و تهدیدکننده حیات به همراه داشته باشد. لذا هدف از این مطالعه، گزارش یک مورد نادر پارگی سکوم پس از عمل سزارین میباشد.گزارش مورد: بیمار خانم ۳۱ ساله، ده روز پس از جراحی سزارین (سابقه 2 سزارین قبلی) با علائم درد ...
بیشتر
زمینه و هدف: سزارین بهعنوان روشی ایمن در زایمان شناخته میشود، اما بروز عوارض نادری چون پارگی سکوم میتواند پیامدهای جدی و تهدیدکننده حیات به همراه داشته باشد. لذا هدف از این مطالعه، گزارش یک مورد نادر پارگی سکوم پس از عمل سزارین میباشد.گزارش مورد: بیمار خانم ۳۱ ساله، ده روز پس از جراحی سزارین (سابقه 2 سزارین قبلی) با علائم درد شکمی، تب مداوم و کاهش دفع مدفوع به بیمارستان مراجعه نمود. بررسیهای بالینی و تصویربرداری، پریتونیت سپتیک ناشی از پارگی سکوم را نشان داد که منجر به جراحی لاپاراتومی و تعبیه کولوستومی شد. درمان شامل آنتیبیوتیکهای وسیعالطیف، داروهای حمایتی و مراقبتهای پرستاری تخصصی بود.نتیجهگیری: پس از انجام مراقبتهای بالینی و دارودرمانی، نتایج آزمایشات پاراکلینیکی روند بهبودی نسبی را نشان داد. همچنین، علائم بالینی شامل درد و تورم شکمی کاهش و تب بیمار بهبود یافت، در نتیجه بیمار ترخیص گردید.
مقاله پژوهشی
میکروبیولوژی، ویروس، قارچ و انگل
محمدرضا سالاری؛ علی تاج؛ شقایق شهرستانی؛ هادی لطفی
چکیده
زمینه و هدف: عفونتهای بیمارستانی از چالشهای عمده نظام سلامت محسوب میشوند که این اهمیت در بخشهای مراقبت ویژه به دلیل شرایط بحرانی بیماران و استفاده از روشهای تهاجمی، دوچندان است. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد پرسنل بخشهای ویژه در زمینه پیشگیری و کنترل عفونت و عوامل مرتبط با آن در بیمارستان واسعی سبزوار در سال ۱۴۰۳ انجام ...
بیشتر
زمینه و هدف: عفونتهای بیمارستانی از چالشهای عمده نظام سلامت محسوب میشوند که این اهمیت در بخشهای مراقبت ویژه به دلیل شرایط بحرانی بیماران و استفاده از روشهای تهاجمی، دوچندان است. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد پرسنل بخشهای ویژه در زمینه پیشگیری و کنترل عفونت و عوامل مرتبط با آن در بیمارستان واسعی سبزوار در سال ۱۴۰۳ انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی بر روی ۹۰ نفر از پرستاران شاغل در بخشهای ویژه انجام شد. دادهها با استفاده از پرسشنامه دموگرافیک و چکلیست مشاهدهای عملکرد گردآوری و با نرمافزار SPSS نسخه ۲۲ و آزمونهای آماری t مستقل، آنالیز واریانس و همبستگی اسپیرمن تحلیل شد.یافتهها: میانگین نمره کلی عملکرد پرستاران 15/37 (از ۱۰۰) بود. بر این اساس، 22/32% عملکرد ضعیف و 78/67% عملکرد متوسط داشتند و هیچیک در سطح خوب قرار نگرفتند. بالاترین میزان رعایت مربوط به استفاده از ماسک (۱۰۰%) و پایینترین میزان مربوط به استفاده از گان (1/91% عملکرد ضعیف) و اجرای ساکشن (2/82% عملکرد ضعیف) بود. تنها عامل مرتبط معنادار با عملکرد، گذراندن دوره آموزشی کنترل عفونت بود (۰۵/۰P<). بین سن، جنسیت، وضعیت تأهل و سابقه کار با نمره عملکرد کنترل عفونت ارتباط معناداری مشاهده نشد (۰۵/۰P>).نتیجهگیری: عملکرد پرستاران در سطح متوسط ارزیابی شد و آموزش تخصصی تنها عامل بهبوددهنده بود. لذا طراحی دورههای آموزشی مستمر و هدفمند، همراه با تأمین منابع و نظارت، برای ارتقای عملکرد و کاهش عفونتهای بیمارستانی ضروری است.
مروری
مدیریت آموزش
مصطفی امیری؛ نیما بحرینی پور؛ مبینا امیری؛ عبدالرشید خزاعی فیض آباد
چکیده
زمینه و هدف: مطالعات اندکی به بررسی تأثیر نقش هوش هیجانی، فراگیری زبان دوم و مکانیسمهای هیپوکامپ در کنار هم پرداختهاند. این پژوهش به بررسی جامع ارتباط میان هوش هیجانی (EQ) و یادگیری زبان دوم (SLA) با تمرکز بر نقش محوری هیپوکامپ بهعنوان بستر عصبشناختی مشترک میپردازد.مواد و روشها: در این مطالعه، با مرور نظاممند ۴۵ پژوهش تجربی ...
بیشتر
زمینه و هدف: مطالعات اندکی به بررسی تأثیر نقش هوش هیجانی، فراگیری زبان دوم و مکانیسمهای هیپوکامپ در کنار هم پرداختهاند. این پژوهش به بررسی جامع ارتباط میان هوش هیجانی (EQ) و یادگیری زبان دوم (SLA) با تمرکز بر نقش محوری هیپوکامپ بهعنوان بستر عصبشناختی مشترک میپردازد.مواد و روشها: در این مطالعه، با مرور نظاممند ۴۵ پژوهش تجربی و نظری منتشرشده در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴، شواهد مرتبط با تعامل فرایندهای هیجانی و سازوکارهای عصبی مؤثر در یادگیری زبان، تحلیل شده است.یافتهها: نتایج نشان داد که هوش هیجانی از طریق مجموعهای از مکانیسمهای عصبی-زیستی، از جمله تنظیم هیجانات منفی مانند اضطراب زبانی و تقویت هیجانات مثبت همچون لذت یادگیری، میتواند شرایط بهینهای برای عملکرد هیپوکامپ فراهم کند. یافتهها حاکی از آن است که این تأثیر از مسیرهایی مانند تعدیل فعالیت مدارهای لیمبیک، کاهش ترشح کورتیزول، تقویت فرایند نوروژنز و افزایش نوروپلاستیسیتی سیناپسی در هیپوکامپ اعمال میشود.نتیجهگیری: در نتیجه، این تعاملات عصبی میتوانند به بهبود فرایندهای حافظه، تثبیت اطلاعات و کارآمدی یادگیری زبان کمک کنند. نتایج این مطالعه میتواند در طراحی و توسعه مداخلات آموزشی مبتنی بر شواهد عصبشناختی مورد استفاده قرار گیرد؛ مداخلاتی که ظرفیت ارتقای کیفیت و کارایی یادگیری زبان را بهطور معناداری افزایش میدهند.