مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

فرایند پذیرش مقالات

اخبار و اعلانات

فرم های ضروری نشریه

راهنمای تنظیم مقاله

راهنمای نگارش خلاصه سیاستی

فرم خلاصه سیاستی

عوامل پیشگویی‌کننده رفتارهای پیشگیرانه از ویروس پاپیلوما: در زنان متأهل شهر جاجرم بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده در سال 1401

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران،

2 دانشجو ارشد، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران،

3 استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران،

4 دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران،

5 مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران،

6 9. گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران،

7 دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران،

چکیده

 
زمینه و هدف: ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یک عفونت مقاربتی شایع در سراسر جهان است که ممکن است پرخطر باشد. شناخت عوامل پیش‌بینی کننده رفتارهای پیشگیرانه از HPV می‌تواند در کاهش سرطان‌های مرتبط با عفونت ناشی از این ویروس مؤثر واقع شود. این مطالعه باهدف تعیین پیش‌بینی کننده‌های رفتارهای پیشگیرانه از HPV در زنان متأهل بر اساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده انجام شد.
مواد و روش­ها: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی و بر روی 80 زن متأهل 10 تا 54 ساله در شهرستان جاجرم و با نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه محقق ساخته شامل اطلاعات جمعیت شناختی و سؤالات مربوط به سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بود که از طریق آن مهم‌ترین سازه‌های پیش‌بینی کننده رفتار بررسی و تعیین شدند. داده‌های آماری توصیفی و تحلیلی با استفاده از آزمون‌های آماری و نرم‌افزار SPSS نسخه 27 تجزیه‌وتحلیل شدند.
یافته­ها: در این مطالعه، 45 درصد از شرکت‌کنندگان تحصیلات دانشگاهی، 77.5 درصد خانه‌دار، 74 درصد درآمد بیش از 8 میلیون تومان، 95 درصد دارای فرزند و 55 درصد آزمایش پاپ اسمیر داده بودند. درحالی‌که تمامی سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی برای رفتارهای پیشگیرانه از HPV معنی‌دار بودند، سازه‌های کنترل رفتاری درک‌شده (p<0.001 و β=0.51) و هنجارهای انتزاعی (p<0.001 و β=0.51) بیشترین قدرت پیشگویی را داشتند.
نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در پیشگویی رفتارهای پیشگیرانه از HPV مناسب است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Predictive Factors of Preventive Behaviors Against Human Papillomavirus Among Married Women in Jajarm City Based on the Theory of Planned Behavior in 2022

نویسندگان [English]

  • Hossein Ajam Noroozi 1
  • Fatemeh Abdoli 2
  • Razieh Khosrorad 3
  • Masomeh Hashemian 4
  • Mohamad Hasan Rakhshani 3
  • Ali Mehri 3
  • Reza ShahrAbadi 4
  • zahra Joveini 5
  • Hamid Joveini 6
  • Hamidreza Mohaddes hakak 7

1 PhD Student, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran,

2 Senior Student, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran,

3 Assistant Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran,

4 Associate Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran,

5 Research Center for Social Factors Affecting Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnourd, Iran,

6 Associate Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnourd, Iran

7 Associate Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran,

چکیده [English]

‌Background and objective: Human papillomavirus (HPV) is a common, high-risk sexually transmitted infection globally. Identifying factors that predict preventive behaviors against HPV is crucial for reducing associated cancers. This study aimed to determine the predictors of HPV preventive behaviors among married women based on the Theory of Planned Behavior (TPB).
Materials and Methods: This cross-sectional study included 80 married women aged 10 to 54 years in Jajarm City, selected using a multi-stage cluster sampling method. Data were collected using a researcher-made questionnaire that covered demographic information and TPB constructs. Data were analyzed using Descriptive and analytical statistics in SPSS version 27.
Results: Among participants, 45% had a university education, 77.5% were housewives, 74% had an income exceeding 8 million Tomans, 95% had children, and 55% had undergone a Pap smear test. While all TPB constructs significantly predicted HPV preventive behaviors, perceived behavioral control (p<0.001, β=0.51) and subjective norms (p<0.001, β=0.51) demonstrated the greatest predictive power.
Conclusion: The Theory of Planned Behavior is an appropriate framework for predicting HPV preventive behaviors. Interventions focusing on enhancing perceived behavioral control and subjective norms may be particularly effective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theory of Planned Behavior
  • Women
  • Human Papilloma Virus
مراجع
  1. Ryan ET, Hill DR, Solomon T, Aronson N, Endy TP. Hunter's tropical medicine and emerging infectious diseases e-book: Elsevier Health Sciences; 2019. https://doi.org/10.1016/b978-0-323-55512-8.00224-6.
  2. Das R, Mishra V, Sharma N, Khurana N. Human papillomavirus and its nature of infection: An overview. Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research. 2018:12–6. https://doi.org/10.22159/ajpcr.2018.v11i6.24233.
  3. Harder T, Wichmann O, Klug SJ, van der Sande MA, Wiese-Posselt M. Efficacy, effectiveness and safety of vaccination against human papillomavirus in males: a systematic review. BMC medicine. 2018;16:1–14. https://doi.org/10.1186/s12916-018-1098-3.
  4. HealthOrganization W. Human papillomavirus and cancer. 5 March 2024. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer.
  5. Prevention CfDCa. Human Papillomavirus (HPV). July 3, 2024. https://www.cdc.gov/hpv/about/.
  6. Schiffman M, Doorbar J, Wentzensen N, De Sanjosé S, Fakhry C, Monk BJ, et al. Carcinogenic human papillomavirus infection. Nature reviews Disease primers. 2016;2(1):1–20. https://doi.org/10.1038/nrdp.2016.86.
  7. de Martel C, Georges D, Bray F, Ferlay J, Clifford GM. Global burden of cancer attributable to infections in 2018: a worldwide incidence analysis. The Lancet global health. 2020;8(2):e180–e90. https://doi.org/10.1016/s2214-109x(19)30488-7.
  8. Prevention CfDCa. Cancers Linked With HPV Each Year. September 18, 2024.
  9. Wéber A, Vignat J, Shah R, Morgan E, Laversanne M, Nagy P, et al. Global burden of bladder cancer mortality in 2020 and 2040 according to GLOBOCAN estimates. World journal of urology. 2024;42(1):237. https://doi.org/10.1007/s00345-024-04949-8.
  10. Mansori K, Khazaei S, Khosravi Shadmani F, Mansouri Hanis S, Jenabi E, Soheylizad M, et al. Global inequalities in cervical cancer incidence and mortality. Middle East Journal of Cancer. 2018;9(3):235–42https://doi.org/10.30476/mejc.2018.42129.
  11. What is the prevalence rate of HPV? 2024. https://hpviran.com/hpv-prevalence-rate/
  12. Prevention CfDCa. HPV-Associated Cancer Diagnosis by Age. September 17, 2024. https://www.cdc.gov/cancer/hpv/diagnosis-by-age.html.
  13. Prevention CfDCa. Basic Information about HPV and Cancer. September 17, 2024. https://www.cdc.gov/cancer/hpv/basic-information.html.
  14. Garcia-Codina O, Juvinyà-Canal D, Amil-Bujan P, Bertran-Noguer C, González-Mestre MA, Masachs-Fatjo E, et al. Determinants of health literacy in the general population: results of the Catalan health survey. BMC public health. 2019;19:1–12. https://doi.org/10.1186/s12889-019-7381-1
  15. Jackson C. Behavioral science theory and principles for practice in health education. Health Education Research. 1997;12(1):143–50. https://doi.org/10.1093/her/12.1.143.
  16. Alami A, Esmailzade M, Esmaeili R, Matlabi M, Ekrami Noghabi A, Saberi M. Effectiveness of an educational intervention based on the theory of planned behavior on fertility intention of single-child women: a field trial study. Internal Medicine Today. 2020;26(3):212–27. https://doi.org/10.32598/hms.26.3.2355.2
  17. McDermott MS, Oliver M, Simnadis T, Beck EJ, Coltman T, Iverson D, et al. The Theory of Planned Behaviour and dietary patterns: A systematic review and meta-analysis. Preventive Medicine. 2015;81:150–6. https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2015.08.020
  18. Gao M, Chen X, Sun X, Wang F, Fan L, Sun X. Predicting stage of exercise among patients with type 2 diabetes: A test of the extended theory of planned behavior. Patient preference and adherence. 2020:277–85. https://doi.org/10.2147/ppa.s236813.
  19. Lin C-Y, Cheung MK, Hung AT, Poon PK, Chan SC, Chan CC. Can a modified theory of planned behavior explain the effects of empowerment education for people with type 2 diabetes? Therapeutic advances in endocrinology and metabolism. 2020;11:20 https://doi.org/10.1177/2042018819897522
  20. Rashid S, Labani S, Das BC. Knowledge, awareness and attitude on HPV, HPV vaccine and cervical cancer among the college students in India. PloS one. 2016;11(11):e0166713. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0166713
  21. Wang H-H, Wu S-Y. HPV vaccine knowledge and perceived risk of cervical cancer among female college students in Taiwan. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2013;14(12):7371–4. https://doi.org/10.7314/apjcp.2013.14.12.7371
  22. Pourkazemi A, Ghanbari A, Fakour F, Ghorbani S. Knowledge and attitudes of medical students toward human papilloma virus in rasht, 2013. 2017. http://journal.gums.ac.ir/article-1-1331-en.html.
  23. Jahangiri Z, Shamsi M, Khorsandi M, Moradzade R. The effect of education based on theory of planned behavior in promoting nutrition-related behaviors to prevent anemia in pregnant women. Journal of Arak University of Medical Sciences.2.87-872:(6)23;020 https://doi.org/10.32598/jams.23.6.135.37.
  24. Lawshe CH. A quantitative approach to content validity. Personnel psychology. 1975;28(4). https://parsmodir.com/wp-content/uploads/2015/03/lawshe.pdf.
  25. Adamson KA, Prion S. Reliability: measuring internal consistency using Cronbach's α. Clinical simulation in Nursing. 2013;9(5):e179–e80. https://doi.org/10.1016/j.ecns.2012.12.001.
  26. Nekooi M, Ayazi S, Gandomi M, Moosavi S, Fakhri A. Level of Knowledge about Human Papillomavirus Infection among Women of Kashan City, Iran. International Archives of Health Sciences. 2016;3(1). https://doi.org/10.18869/iahs.3.2.61.
  27. Akaberi A, Pakpour A. Factors associated with Physical Activity in adolescents in Qazvin: an application of the theory of planned behavior. Journal of North Khorasan University of Medical Sciences. 2012;4(3):449–56. https://doi.org/10.29252/jnkums.4.3.449.
  28. Mirkarimi K, Bagheri D, Honarvar M, Kabir M, Ozouni-Davaji R, Eri M. Effective factors on fast food consumption among high-school students based on planned behavior theory. Journal of Gorgan University of Medical Sciences. 2016;18(4):88–93. https://doi.org/10.18869/acadpub.hms.22.4.321.
  29. Seo H-s, Lee S-K, Nam S. Factors influencing fast food consumption behaviors of middle-school students in Seoul: an application of theory of planned behaviors. Nutrition research and practice. 2011;5(2):169–78. https://doi.org/10.4162/nrp.2011.5.2.169.
  30. Fishbein M, Ajzen I. Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. 1977. https://doi.org/10.2307/2065853.
مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
دوره 32، شماره 6
بهمن و اسفند 1404
صفحه 705-716
فایل ها
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 11 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 22 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 22 آبان 1404
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار